Week 17 - 2026, de week van Gijsbreght

Die edele conste van het toebacksuyghen - slot

Ik las dat in oude tijden, en zeker in tabaksstad Amsterdam, roken zo’n beetje het enige genot was. Drank was te duur. Water was vaak vervuild, dus dronk men, incluis de jeugd, waterig bier. En had je een pluk tabak gekregen van je vader of opa, dan regelde je een kleien pijpje en rookte er heerlijk op los, en de omgeving vond de geur wel lekker.
De pijp had iets magisch voor me. Het kiezen van de tabak, het inroken, laag voor laag om een zwarte binnenkant te krijgen, het langzaam stoppen van de pijp, het rustig aansteken met een cederhouten stokje, het even in je mond houden van de tabaksrook en dan weer rustig uitblazen...

Raadplaat week 14
de oplossing

De rode stam staat op het Frederik Hendrikplantsoen.

Goede antwoorden kwamen van Anthony Kolder, Anneke  Huijser, Kees Huyser, Jos Mol, Marike Muller, Tom Tand, Arjen Lobach, Otto Meyer, Peter Waagen, Ton Brosse, Mike Man, Luc Sunter, Hans Olthof en Robert Raat.

Nieuwe raadplaat
week 17

  1. Wáár prijkt deze gezellige poëtische muurschildering?
  2. én… hoe heet de dichteres?
  3. én… weet jij nog méér te melden over de consternatie en de verwikkelingen rond dit fraaie muurvers?

Klik de foto voor maximum resolutie

Goede oplossingen kwamen van

Ria Scharn, Arjen Lobach, Peter Waagen, Anneke Huijser, Robert Raat, Kees Dalmeijer, Mike Man, Marike Muller, Ton Brosse, Willem van Meerland.

Hulp gevraagd, de oplossing

Eenvoudig: De Clercqstraat, bij de Ritsaert ten Catebrug over de Bilderdijkgracht. Kees bekende dat hij klaar-over is geweest, op het best wel drukke punt Aalsmeerweg / Rietwijkerstraat, maar die assistentes kon hij zich niet herinneren.
Wie kaarten van rond de eeuwwisseling bekijkt, ziet hoe het molenlandschap ten westen van de Singelgracht snel onherkenbaar veranderde met woningblokken en een nieuw stratenpatroon. De Clercqstraat volgde toevallig wel een oude weg: Lange Bleekerspad, omdat die in het verlengde van de Rozengracht lag. De vele sloten maakten plaats voor nieuwe waterwegen, zoals de Bilderdijkgracht, maar ook Jacob Lennepkanaal, Hugo de Grootgracht en Da Costagracht. Mogelijk wilde men een nieuw, breder grachtenlandschap creëren en tegelijk zorgen voor een goede afwatering.

Klik de foto voor maximum resolutie

Hulp gevraagd, de nieuwe

Strand in Amsterdam! De stad heeft tegenwoordig zelfs een officieel strand: Strand IJburg, inclusief strandtenten en -wachters. De stad kende al in de vorige eeuw onofficiële ‘stranden’. Voor de stadsuitbreidingen werd het polderlandschap eerst bedolven onder een dikke zandlaag. Uiteraard heel aanlokkelijk voor de jeugd. Maar het was ook een plek waar gezinnen lekker gingen picknicken én kuilengraven, zoals deze foto uit 1916 laat zien. Een bonusvraag: Links zie je meerdere rijen huizen. Deze straten lijken op de zandvlakte te eindigen. Toch zullen deze straten uitkomen op een straat die nog moet worden aangelegd, maar waar de tram al rijdt. Hoe heet deze straat?

Weet u waar dit is?
laat u het ons weten



Op donderdag 22 april 1926 vindt de Gemeente Amsterdam dat er een eind is gekomen aan de 'melkoorlog'. Die oorlog tegen dubieuze melkkwaliteit tegen steeds hogere prijzen woedde het hele eerste kwart van de 20e eeuw. Communistische knokploegen belaagden de zuivelboeren in de Staatsliedenbuurt, waarover wij in 2022 berichtten (bovenste foto). Door de controle op melk eind 1925 onder te brengen bij de Keuringsdienst van Waren is in elk geval de kwaliteit onder controle. Melk wordt door de melkfabrieken desnoods uit het buitenland gehaald, zodat de eeuwige boycots van de zuivelboeren uit Nieuwer-Amstel geen effect meer hebben. De fabrieken maken gebruik van hun eigen slijters.
Op de onderste foto een slijter uit Amstelveen op weg naar huis. Voorgoed.

Al een hele week staan de kranten in heel Nederland bol van een moord op de Noordermarkt. Daar werd in het logement De Nieuwe Aanleg op dinsdag 13 april de 23-jarige Nellie Wijker door wurging om het leven gebracht. De dader, die daar al enkele maanden met haar samenwoonde, is verdwenen. Het zoeken wordt bemoeilijkt omdat hij zich onder valse naam en beroep had laten inschrijven. Nader onderzoek wijst uit dat het gaat om Willem Snelders en hij wordt inmiddels landelijk gezocht met een foto in de krant. Bureau Westerstraat is belast met het onderzoek. Op 22 april wordt Snelders in Haarlem aangehouden, in hechtenis genomen en naar Amsterdam overgebracht. Over de afloop berichten wij mogelijk nog.

fotoquiz week 16-2026 - oplossingen


1. Stef...

Wij vermoeden dat de graffiti regelmatig verwijderd of overschilderd wordt. De situatie op de Google Maps-foto van het NDSMplein in Noord laat het verschil met Stef's foto zien.

Eerste melding: 09:09 uur

Goede oplossingen kwamen van Anneke Huijser, Arjen Lobach, Anthony Kolder, Robert Raat, Peter Waagen, Otto Meyer, Kees Dalmeijer, Mike Man, Ria Scharn, Jos Mol, Marike Muller, Willem van Meerland,

2. In detail...

Tijdens de Algemene Werkstaking van 1903 moesten dit soort transporten begeleid worden om plundering te voorkomen. Deze foto werd gemaakt door J.B.Bickhof, wiens verzameling foto's van die staking in een reportage verzameld zijn als YouTube-film. Onze indruk is dat er ook een enkele foto van de Spoorwegstaking in datzelfde jaar tussen zit.

Eerste melding: 09:13 uur

Goede oplossingen kwamen van Adrie de Koning, Anneke Huijser, Arjen Lobach, Anthony Kolder, Robert Raat, Ria Scharn, Jos Mol, Peter Waagen, Kees Dalmeijer, Otto Meyer, Han Mannaert, Kees Leseman, Mike Man, Marike Muller, Kees Huyser, Hans van Efferen,



3. Zoektocht

In oktober 1900 verliet de president van de Boerenrepubliek in Zuid-Afrika in opdracht van de regering om in Europa goodwill te kweken. We hebben het dan over Paul Kruger die in december een bezoek aan Nederland bracht op uitnodiging van koningin Wilhelmina. Op 20 december bracht hij ook een kort bezoek aan Amsterdam en maakte o.a. deze rijtoer door de stad. Hij passeerde over de Herengracht rijdende brug#28, de Vierheemskinderenbrug.
De onderste foto is de aankomst voor het stadhuis van Amsterdam. De datering 1903 bij de foto is onjuist. Toen verbleef Kruger in Zwitserland.

of klik de YouTube-film aan het eind van deze pagina

Eerste melding: 10:11 uur

Goede oplossingen kwamen van Arjen Lobach, Adrie de Koning, Kees Dalmeijer, Anneke Huijser, Otto Meyer, Hans van Efferen, Peter Waagen, Marike Muller, Ria Scharn, Willem van Meerland, Jos Mol,

fotoquiz week 17-2026 - nieuwe opgaven

1. Stef...

Stef fotografeert Amsterdam
en zocht nog even door naar graffiti.

  1. Waar is dit?

© Stef Coronel; bezoek zijn blog

2. In detail...

Uit welke foto komt dit fragment?
U weet 't.., de link naar de beeldbank-foto alstublieft. Vertellen waar en/of wanneer dit was, is niet genoeg.

Hoe u een link in een e-mail kopieert? Klik hier.

3. Zoektocht...

Wij zochten ook een keer iets 'bonts' op.

  1. Wat is het adres van het bonte pand?


Opnamen van de aankomst van Paul Kruger in Amsterdam, tijdens zijn reis door Europa aan het einde van de Tweede Boerenoorlog. Na zijn aankomst in Nederland in december 1900 verbleef Kruger aanvankelijk in Den Haag. Op 20 december reisde hij per trein af naar Amsterdam waar hij door een grote menigte werd opgewacht op het Centraal Station. Kruger zou uiteindelijk bijna twee jaar in Nederland blijven. In 1902 vertrok hij naar het Zwitserse Clarens waar hij op 14 juli 1904 overleed.
F.A. Nöggerath sr maakte de opnamen van de aankomst. Die werden nog dezelfde avond in zijn theater Variété Flora aan de Amstelstraat vertoond.