Week 33 - 2026, de week van Ria


wandelen met Ria naar...

't Eind van de Wereld

We verplaatsen ons naar medio 19e eeuw en wandelen rond de samenloop van Nieuwezijds Voor- en Achterburgwal. We zien nog het Kattegat in z'n oude gedaante, lopen rond de Nieuwe Lutherse Kerk naar de vele stegen van het Groot Hemelrijk waar niets hemels aan te ontdekken valt. We zien nog de Oude Haarlemmersluis en de ongedempte Martelaarsgracht.
Een korte wandeling om geen pijn in de kuiten te krijgen maar dat blijft niet zo.

Stadsherbergen

In 2019 plaatsten wij een serie van vijf bijdragen over de verschillende soorten stadsherbergen in Amsterdam. Die zijn nu hertaald en in een PDF verenigd.

Klik de foto voor maximum resolutie

Hulp gevraagd, de oplossing
De ruiten van het linker pand zijn al kapot, het pand rechts is dichtgetimmerd en pand met nummer 120 ziet er meer dan “onbewoonbaar verklaard” uit. In 1917 was er veel verval en verpaupering in de oude volkswijken, maar vooral in de Joodse buurt. Zo kwam ik uiteindelijk in de Uilenburgerstraat terecht. Links is een stukje van hoekpand Houtkoperburgwal 7 te zien. Na 1917 zou deze straat worden gesloopt en herbouwd als de vele bredere Nieuwe Uilenburgerstraat. De parallel lopende Batavierstraat verdween helemaal. Al bleef de naam bestaan: de Tweede Batavierdwarsstraat werd Nieuwe Batavierstraat.

Goede oplossingen kwamen er niet

Hulp gevraagd valt deze week uit



Maandag 9 augustus 1926 houdt de Duitse Reichstagpresident Paul Loebe een redevoering in gebouw Bellevue met de titel "De Duitse Republiek als waarborg van de Europese vrede". Loco-burgemeester Wibaut heet de sociaal-democratische geloofsgenoot namens het gemeentebestuur welkom en door de stad verspreid wapperen de schwarz-rot-gold-vlaggen. Er is een hele vereniging in Amsterdam van uitgeweken Duitsers, die 'hun' president begroeten met gedichten en zang.
De zaal was laaiend enthousiast maar erg veel hebben ze niet aan zijn retoriek gehad.
Hijzelf werd meteen in 1933 door de nazi's vastgezet toen de SPD verboden werd. Hij werd naar concentratiekamp Breslau-Dürrgoy overgebracht waar hij een half jaar verbleef. In 1944, na de mislukte aanslag (Stauffenberg; onderste foto) op Hitler werd hij in de arrestatiegolf Aktion Gewitter opnieuw vastgezet, nu in concentratiekamp Groß-Rosen tot het einde van de oorlog. Hij ontsnapte aan de doodstraf omdat de Gestapo nog niet wist dat Loebe kandidaat was voor een prominente plek in het schaduwkabinet, als de aanslag zou lukken.

fotoquiz week 32-2026 - oplossingen
Als verrassing waren bij vraag 3 de antwoorden 3 en 4 goed. Posthuma wilde belerend zijn en vond dat de bevolking zich tekort deed door alleen witbrood te eten, wetende dat zo de voorraad graan niet zou reiken tot de volgende oogst. Dat mislukte en toen heeft hij 't bijmengen van inferieure bestanddelen maar met een wet afgedwongen.

1. Multiple choice

De juiste oplossing was 3-2-4-4

Wallekant

Prins Bernhard

Bijmengen

Kartuizerstraat

Eerste melding: 09:24 uur

Goede oplossingen kwamen van Anneke Huijser, Kees Dalmeijer, Anthony Kolder, Otto Meyer, Marike Muller, Adrie de Koning,
Drie goed: Jos Mol, Ria Scharn,

2. In detail...

Op die sokkel staat het beeld van Rembrandt. Op deze foto is dat nog het Thorbeckeplein of Kaasmarkt, zoals dat plein vroeger heette. Het stond midden voor de ingang van de Reguliersdwarsstraat. Van deze foto met het parmantige mannetje erop, zijn talloze versies in de Beeldbank terechtgekomen.

Eerste melding: 09:04 uur

Goede oplossingen kwamen van Anneke Huijser, Kees Huyser, Ria Scharn, Arjen Lobach, Adrie de Koning, Jos Mol, Kees Dalmeijer, Anthony Kolder, Jos Mol, Otto Meyer, Marike Muller, Robert Raat, Hans van Efferen, Peter Waagen, Kees Leseman, Willem van Meerland,

3. Zoektocht...

In deze Street View werd eensluidend de Spuistraat herkend. Helemaal rechts het eind van die straat met het pand van de Atheneum Boekhandel met erboven het Atheneum Nieuwscentrum.

Eerste melding: 09:12 uur

Goede oplossingen kwamen van Kees Huyser, Anneke Huijser, Arjen Lobach, Kees Dalmeijer, Anthony Kolder, Ria Scharn, Robert Raat, Jos Mol, Hans van Efferen, Peter Waagen, Kees Leseman,

fotoquiz week 33-2026 - nieuwe opgaven

Multiple choice

1.
Niet alleen met het wittebrood zit de regering in 1917 in de maag. Ook bij de distributie van aardappelen loopt het – zoals bekend – flink uit de hand. Bij een item in 100 jaar geleden plaatsten we een foto van een flinke wachtrij voor een aardappelhandel. Hoe heette de eigenaar?

  1. Melkman
  2. Kruidenier
  3. Groenteboer
  4. Grossier

2.
In een item over straattaal kwam het gezegde “Ik ga me sokke nummeren” langs. Wij legden ook uit wat dit betekende. Weet u ’t nog?

  1. Slapen gaan
  2. Kasten opruimen
  3. Wasnummers aanbrengen als je naar een bejaardenhuis moet
  4. Kleding beschermen tegen diefstal

3.
Het Damplantsoen kwam onlangs voorbij. Er was sprake van een hotel op dat grondstuk, het Damhotel. Wie was de architect die niet verder kwam dan een ontwerptekening?

  1. Berlage
  2. Piet Kramer
  3. Margaret Kropholler
  4. Willem Kromhout

4.
In 2016 hadden we een item over een straatveger waarvan de redactie aannam dat de man op het Damrak stond. Ria Scharn wist het beter en documenteerde dat ook. Waar stond de straatveger werkelijk? 

  1. Rokin
  2. Singel
  3. Oudeschans
  4. Prinsengracht

Zonder foto's, gewoon een quiz om uw kennis van de stad te testen.
Alle vragen zijn in de loop van de laatste 12 jaren al eens in dit weekblad beantwoord maar of u dat onthouden hebt? Wij genereerden de vragen alleen uit de jaren die we voor u bewaard hebben.
Vier vragen leveren vier cijfers op. Rijg ze in de goede volgorde aan elkaar (op deze manier: 1-2-3-4) en geef dat door via onderstaande knop.
Het staat u natuurlijk vrij om alle antwoorden middels andere bronnen op te zoeken. Er zit altijd minimaal één vraag tussen waar zelfs ChatGPT of Gemini geen raad mee weten. Als u er echt niet uitkomt maar de rest wel weet, kunt u een vraagteken gebruiken. Drie goede antwoorden levert een vermelding op in de desbetreffende opsomming.

2. In detail...

We willen nog steeds de beeldbank-link van de foto, niet de omschrijving!

3. Zoektocht...5

Zwaar weer op komst..., maar niet voor dit stukje Amsterdam. Er is hier erg veel ten goede veranderd.

  1. In welke straat staat/stond het rijtje huizen rechts?
  2. Wie was de fotograaf van deze foto?

Een geheel in Amsterdam gefilmde, prachtige documentaire van Ytzen Brusse uit 1949 over het bijna uitgestorven beroep van de parlevinker, een kruidenier te water die schippers van allerlei koopwaar voorziet.