Het 6000-Woningenplan in...
Plan West
In de periode 1922 t/m 1926 bouwde de Amstels Bouwvereniging 6070 huizen in Plan West, de nieuwbouwbuurt in het in 1921 van Sloten geannexeerde gebied ten westen van de stad. Dat was een hele prestatie als je het vergelijkt met het jaarlijks bouwvolume nieuw gebouwde woonhuizen dat aan de stad werd toegevoegd, soms maar een paar honderd. De man die het mogelijk maakte was Heere van der Schaar. Hij had zich warm gelopen met Berlage's Plan Zuid waar de ABV 2000 woningen realiseerde.
Zijn geheim zat in moderniteiten als prefab-elementen en slimme, gepatenteerde betonnen fundamenten, iets wat vandaag de normaalste zaak is.
Destijds was het Mercatorplein de parel in de kroon. Dat krijgt na vele jaren van wanhoop weer wat van de oude glans terug.
Klik de foto voor maximum resolutie
Hulp gevraagd, de oplossing
Gert herkende de plek meteen: Voetboogstraat. Zijn oom kocht eind ’60 jaren het dubbelpand 22 – 24 en restaureerde het. In zijn verhalen sprak hij over de poppendokter en de groenteman. Helaas wilde de poppendokter op nummer 24 niet meebetalen aan de restauratie van het mandelige trappenhuis in het midden van het pand. Hij wilde zelfs het bovenhuis slopen. Gerts oom heeft toen die man uitgekocht. In 1968 was de restauratie van de zeer fraaie tweeling uit 1651 voltooid.
Anderen vonden de plek dankzij het uithangbord van de groenteman, W. v/d Wielen. Kees Leseman onderzocht de persoonsgegevens van Wilhelmus van der Wielen. Diens vader was tot 1943 eigenaar van deze zaak, waaruit Kees concludeert dat deze foto na de oorlog is gemaakt.
Goede oplossingen kwamen van Arjen Lobach, Kees Huyser, Kees Dalmeijer, Kees Leseman, Adrie de Koning, Anneke Huijser, Peter Waagen, Jos Mol, Gert Bil, Marike Muller
Alsnog opgelost!
Marike Muller deed bij haar speurwerk een geweldige ontdekking! Dat zaakje waar poppen aan een markies hangen verscheen ruim 2 (!) jaar geleden in mijn Hulp gevraagd-rubriek. Er kwam toen geen oplossing, maar bij deze: Voetboogstraat 24.
Hulp gevraagd, week 31
Deze foto komt uit een serie “Hier gaat men uit porren”. Tot de oorlog hadden veel mensen geen wekker. Arbeiders die op stipt tijd moesten beginnen, huurden dan een porder in om hun te wekken. Ook fabriekseigenaren schakelden een porder in om er zeker van te zijn dat hun arbeiders op tijd kwamen. Met een stok tikte hij of zij – vrouwen beoefende dit beroep ook uit – op de deuren, totdat de klant wakker was ‘gepord’. De serie is in 1948 gemaakt, toen het beroep al was uitgestorven. Ongetwijfeld zien we hier een gepensioneerde porder die voor een reportage het nog wel een keer wil voordoen.
Op vrijdag 23 juli 1926 vaart het nieuwe mailschip van de SMN, de Nederland, Amsterdam binnen. Niet minder trots is de SMN op het feit dat dit het eerste motorschip is dat Amsterdam binnenloopt, na een dikke eeuw stoomschepen. Op de foto is het voor de eerste keer op weg naar IJmuiden.
Heel lang kan de SMN er niet mee pronken. In de nacht van 13 op 14 november 1932, liggend aan de Sumatrakade voor onderhoud, brandde het volledig uit. De luxueuze houten betimmering, lakken en vernissen in de passagiersverblijven zorgden ervoor dat het vuur razendsnel om zich heen kon grijpen, waardoor de binnenkant volledig werd verwoest. De brand was zo intens dat het schip versleept werd naar het Afgesloten IJ om de loodsen op de wal te beschermen. Het wrak werd in december voor schroot verkocht naar Hendrik-Ido-Ambacht.
Weet u nog? Die heisa over de kerkscheuring binnen de Gereformeerde Kerk Amsterdam-Zuid en de opstandige dominee Geelkerken (foto)? We eindigden destijds met het bericht dat de kerkenraad excuus aanbood met de mededeling dat het nooit zover had mogen komen. Op dinsdag 27 juli 1926 wordt de zaak in der minne geschikt: de opstandige gereformeerden 'buiten kerkverband' krijgen de Parkkerk (foto) toegewezen. De Schinkelkerk wordt teruggegeven aan de kerkenraad in Groningen. Wij berichtten ook dat de afgescheiden gemeente uiteindelijk invoegde bij de Hervormde Kerk.
Goede oplossingen kwamen van Kees Huyser, Anneke Huijser, Anthony Kolder, Arjen Lobach, Ria Scharn, Kees Dalmeijer, Marike Muller, Jos Mol, Peter Waagen, Robert Raat, Otto Meyer,
Drie goed:
Adrie de Koning,
2. In detail...
Dit was de foto waar het detail uit geplukt was. De beschrijving in de Beeldbank vliegt geweldig uit de bocht door dit de Damvijver te noemen. De modderpoel was echter het gevolg van de opgraving naar de 14e-eeuwse Damsluis, mogelijk geworden na de sloop van het Commandantshuis op de Dam. Wat wel correct was, is dat op deze plek in 1926-'27 het Damplantsoen werd aangelegd. Daarin kwam in 1947 het voorlopige Nationaal Monument en in 1956 het definitieve in plaats van het plantsoen.
Eerste melding: 09:13 uur
Goede oplossingen kwamen van Arjen Lobach, Kees Dalmeijer, Marike Muller, Ria Scharn, Robert Raat, Otto Meyer, Hans van Efferen, Jos Mol, Kees Leseman,
Goede oplossingen kwamen van Adrie de Koning, Kees Huyser, Kees Dalmeijer, Anthony Kolder, Peter Waagen, Hans van Efferen, Ria Scharn, Jos Mol, Anneke Huijser,
Multiple choice
1.
In 2018 lieten Jos Mol en Adrie de Koning ons weten van welke zandsteensoort het paleis op de Dam is gebouwd.
- Gobertanger
- Solnhofener
- Bremer
- Bentheimer
2.
Wij lieten u ooit Flora’s Gecks-kap zien. Wat was die gecks-kap?
- Spotprent op de tulpen-manie
- Sjees van de corpulente burgemeester Gilles van den Bempden
- Tuinhuis achter een huis aan de Nieuwe Herengracht
- Item in de beeldengalerij van de Nieuwe Doolhof
3.
Columnist Gijsbreght schreef ooit een column over hevige branden in Amsterdam waarbij een of meer doden vielen. Daarin een reconstructie van de Polen-brand. Wanneer was die column?
- Week 37 van 2018
- Week 5 van 2017
- Week 25 van 2022
- Week 31 van 2019
4.
Op een quizfoto stond eens een siersmeedwerk met de letters ‘theater’. Over welk theater ging het toen?
- City theater
- Tuschinski theater
- Centraal theater
- Ceintuur theater
Zonder foto's, gewoon een quiz om uw kennis van de stad te testen.
Alle vragen zijn in de loop van de laatste 12 jaren al eens in dit weekblad beantwoord maar of u dat onthouden hebt? Wij genereerden de vragen alleen uit de jaren die we voor u bewaard hebben.
Vier vragen leveren vier cijfers op. Rijg ze in de goede volgorde aan elkaar en geef ze door via onderstaande knop.
Het staat u natuurlijk vrij om alle antwoorden middels andere bronnen op te zoeken. Er zit altijd minimaal één vraag tussen waar zelfs ChatGPT of Gemini geen raad mee weet. Als u er echt niet uitkomt maar de rest wel weet, kunt u een vraagteken gebruiken. Drie goede antwoorden levert een vermelding op in de desbetreffende opsomming.
3. Zoektocht...
Het Stedelijk Museum begon ooit als een echt museum over alle kunstzinnigheid Amsterdam betreffende. Dat is na WOII overigens deskundig om zeep geholpen. In deze bestuurskamer in een pand dat verbouwd en deels gesloopt zou worden, bevond zich een monumentaal behangsel van een beroemde behangselschilder. Dat verhuisde naar het museum.
- De bestuurskamer van welke instelling?
- Waar stond het pand?
- Wie was de behangselschilder?
- Wat is er met het behangsel gebeurd?
Ook zonder het antwoord op vraag 4 kunt u insturen met een vraagteken, want dat is een lastige vraag.
Hoe Amsterdam in krap een halve eeuw veranderde: 1982-2025