het Amsterdam van Johan Rieke
de Oude Doolhof
Als we in de Beeldbank bladeren, valt op hoeveel tekeningen je daar vindt van de Oude Doolhof. Blijkbaar was dat vroeger een begrip, maar tegenwoordig hoor je daar niet veel meer over. Ja, af en toe een artikeltje in een krant of tijdschrift, maar eigenlijk is het uit het collectief geheugen van de Amsterdammers verdwenen. Jammer eigenlijk, want deze doolhof heeft bijna drie eeuwen bestaan. Op Prinsengracht 338 is nog steeds het toegangspoortje te zien dat ooit de tekst droeg:
Blijft voor deze POORT niet Staan.
Treedt Binnen Lieve Jeugdt, het DOOLHOF
Thans Vernieuwt Bied u de Schoonste Vreugd
Fontijn en Orgel Spel Vertoning naar ’t Leven
Dit Alles zal aan u Veel stof tot Blijdschap Geven.
Klik de foto voor maximum resolutie
Klik de foto voor maximum resolutie
Hulp gevraagd, de oplossing
Er valt veel te zien op deze foto! Hoewel er in dit gebied al her en der panden vervangen zijn, is nog verrassend veel herkenbaar op dit panorama van een eeuw geleden. De fotograaf stond ergens ten zuidoosten van de koepelkerk. We zien van voor naar achteren: Dirk van Hasseltssteeg -> Posthoornkerk. Ria heeft alle belangrijke punten aangegeven op de foto. Alle inzenders benoemden meerdere markante gebouwen en straten. Over de plek van de fotograaf verschilden de inzendingen. Vooral Nieuwendijk en de toren van de beurs werden genoemd. Het dak van Hasseltssteeg 3 linksvoor is erg nabij. Mogelijk stond hij op het dak van warenhuis D. van Hasselt (!) & Co op nummer 156 (na 1922 Cinema Royal, nu een modern pand), maar ik denk dat hij op een uitbouwtje van Nieuwendijk 150 stond.
Goede oplossingen (standplaats fotograaf + markante punten) kwamen van: Arjen Lobach, Mike Man, Kees Leseman
Markante punten van Peter Waagen, Ria Scharn, Anneke Huijser, Hans van Efferen, Bert Brouwenstijn, Willem van Meerland
Hulp gevraagd, de nieuwe
Vooruit, nog één winters dakenpanorama. Wederom is de Lutherse koepelkerk prominent in beeld, maar dit keer vanuit een heel andere hoek. We zien de overkappingen van het station duidelijk op de achtergrond. Eerste vraag: waar stond de fotograaf? Tweede vraag: tussen de fotograaf en de koepel steken twee panden met een dwarsdak boven alles uit. Wat is het adres van dat dubbelpand? Op deze en andere daken-foto’s viel het mij op dat sommige schoorstenen in een soort houten raamwerk staan. Weet u waarom dat was?
Een dubieus jubileum in stad en Den Haag. Sinds de kwestie in 1901 voor ’t eerst werd aangekaart is er in Den Haag nog steeds geen beslissing gevallen vanwege de wens van Amsterdam het paleis op de Dam terug te krijgen, teneinde er weer het stadhuis van te maken. Begin 1926 is het dagenlang besproken in de Tweede Kamer, o.a. aangekaart door Jhr. Victor de Stuers, referendaris van Schoone Kunsten. Hij pleitte ervoor dat de regering de kwestie snel en in het voordeel van Amsterdam afwikkelde en ‘zich niet van de domme hield’. Zijn vriend Pierre Cuypers had al eerder gepleit voor teruggave, net als professor Josephus Jitta. Officieus standpunt van de regering was dat het paleis weliswaar niet erg geschikt was als paleis maar dat het dat evenmin als zetel van de administratie van een moderne stad was. De kwestie zou nog jaren doorsukkelen en nooit tot een oplossing komen. De grondwet zit ook een beetje in de weg; het staatshoofd wordt volgens die wet in de Amsterdamse Nieuwe Kerk ingehuldigd en dan heb je toch een plekje nodig waar hij/zij zich omkleed in zijn/haar hermelijnen mantel?
Amsterdam heeft zich bij de annexatie van 1921 behendig ingedekt tegen toekomstige financiële aanspraken. De recente wijziging in de Pensioenwet verplicht ambtenaren 5,5% van de premie zelf op te hoesten en de consequenties daarvan moet men maar met de werkgever oplossen. Amsterdam heeft heel veel ambtenaren van de opgeheven gemeenten in 1921 meteen op wachtgeld gezet, omdat ze niet meer nodig waren. Die klopten voor de 5,5% nu bij Amsterdam aan en dat geeft niet thuis. Een artikel in de overeenkomst destijds geeft ze die mogelijkheid en die grijpt de stad dankbaar aan om aan die extra kosten te ontkomen. Daar helpt ook geen socialistische wethouder bij.
1. Stef...
We veronderstelden al dat dit alleen op te lossen was als u hier ooit (of dagelijks) langskwam. Maar Google Lens wist te helpen, merkten we. Deze garagepoort vindt u in de Utrechtsedwarsstraat 77.
Eerste melding: 09:21 uur
Goede oplossingen kwamen van Arjen Lobach, Ria Scharn, Kees Huyser, Anthony Kolder, Otto Meyer, Kees Dalmeijer, Peter Waagen, Robert Raat, Mike Man, Kees Leseman, Jos Mol, Anneke Huijser, Bert Brouwenstijn, Marike Muller,
2. In detail...
De man van het detail stond op de Nieuwe Haarlemmersluis. Dat had u uit de sluisdeuren aan zijn voeten kunnen ontdekken. De trekstangen horen bij de ophaalbrug (#15) over de Brouwersgracht die achter de brug ook te zien is.
Eerste melding: 09:11 uur
Goede oplossingen kwamen van Anneke Huijser, Kees Huyser, Kees Dalmeijer, Mike Man, Marike Muller, Hans van Efferen, Robert Raat, Jos Mol, Kees Leseman, Arjen Lobach, Ria Scharn, Bert Brouwenstijn, Willem van Meerland,
3. Zoektocht
Het moest dat schilderij worden van het Amstelgrachtje omdat we geen foto vonden waar in de achtergrond niet het Paleis voor Volksvlijt stond. Op die plek stond op het schilderij nog de kazerne op de Ossenmarkt. Toen was ook de Utrechtsepoort al gesloopt, die op het schilderij nog boven de huisjes uitpiept. In een daarvan woonde tekenaar Jacob Cats (1741-1799). Na demping van het grachtje werd dit de Maarten Jansz Kosterstraat. Op de onderste foto een blik over de Amstel met het hedendaagse beeld van wat ooit een schilderachtig grachtje was.
Eerste melding: 09:42 uur
Goede oplossingen kwamen van Anneke Huijser, Ria Scharn, Arjen Lobach, Marike Muller, Hans van Efferen, Mike Man, Jos Mol, Bert Brouwenstijn, Han Mannaert,
1. Stef...
Stef fotografeert Amsterdam
Dit zou wel eens op Koningsdag kunnen zijn. Ook benieuwd waar Stef dit vandaan fotografeerde?
- Welke kruising van straten, enzovoort is dit?
© Stef Coronel; bezoek zijn blog
3. Zoektocht...
Hier is geen huis meer van terug te vinden. Gesloopt voor een kolossaal kantoorpand. Misset ging langs om een schets te maken van wat gesloopt zou worden, maar we hebben geen uitgewerkte aquarel kunnen vinden. Daarop is de middelste hoge klokgevel te herkennen.
- Welk gracht is dit?
- Wat kwam voor deze huizen in de plaats?
- Welke foutieve straatnaam staat er als locatie bij deze foto vermeld? (want die bevindt zich achter de rug van de fotograaf)
Hints genoeg? Zoeken maar...
Amsterdam staat over de hele wereld bekend om zijn schitterende grachtengordel. In 1936 maakt Polygoon een tocht over deze grachten, waaruit blijkt dat de binnenstad van Amsterdam nauwelijks veranderd is. Maar niet alles bleef hetzelfde. Op deze dvd ziet u hoe het Paleis van Volksvlijt in 1929 in vlammen opging. Ook de Amsterdammers zélf komen aan bod: u ziet Johan Cruijff trainen voor de Europacupfinale van 1971 en ras-Jordanees 'Ome Willem' vertelt over 'zijn' wijk in 1972. Niet te missen zijn de schitterende kleurenbeelden uit 1945 van de bevrijding in Amsterdam!